Educationally
Economically
Environmentally
Engineered
Productivity Revitalization
ENGAGING PEOPLE
BRIGHTER FUTURE
for
.png)
1. መግቢያ፡ የ'ሰውደግፍ'ን መፈተሽ – በድጋፍ ላይ ያለ የአስተሳሰብ ለውጥ
የ'ሰው ደግፍ' ጽንሰ-ሀሳብ፣ "የሰው ድጋፍ" ማለት ሲሆን፣ ከተለመዱት የበጎ አድራጎት ጽንሰ-ሀሳቦች የላቀ ፍልስፍናዊ እና ተግባራዊ የማህበራዊ መስተጋብር ማዕቀፍን ይወክላል። ይህ መርህ በዋናነት በህብረተሰብ ውስጥ ራስን መቻልን እና የጋራ ጥቅምን ለማጎልበት ያለመ ተለዋዋጭ፣ የጋራ ተጠቃሚነት ሂደት ነው። ገንዘብ መስጠትን፣ አጸፋውን መቀበልን፣ ሌሎችን ማሻሻልን፣ እና ተጠቃሚዎች ለሌሎች ጠቃሚ አስተዋጽዖ አድራጊዎች እንዲሆኑ ማብቃትን ያካትታል።
ይህ ፍቺ 'ሰው ደግፍ'ን ከአንድ አቅጣጫ ከሚሰጥ እርዳታ ይለያል። የጋራ ተጠቃሚነት እና የማብቃት ወሳኝ አካላትን ያስተዋውቃል። "ሌሎችን ማሻሻል" እና "ለሌሎች ጠቃሚ እንዲሆኑ ማብቃት" ላይ ያለው ትኩረት 'ሰው ደግፍ' የልማት ፍልስፍና እንጂ የድጋፍ ፕሮግራም ብቻ እንዳልሆነ ይጠቁማል። የመጨረሻው ግብ ራስን መቻል እና ንቁ ተሳትፎ ከሆነ፣ 'ሰው ደግፍ' ዘላቂ ልማትን እና ውጤታማ ዜጎችን ማፍራትን ያበረታታል። "አጸፋውን መቀበል" እና ተጠቃሚዎች "ለሌሎች ጠቃሚ እንዲሆኑ ማብቃት" የሚለውን በግልጽ በመጠየቅ፣ ይህ ማዕቀፍ የጋራ ተጠቃሚነትን ወይም ራስን መቻልን የማያበረታቱ የእርዳታ ዓይነቶችን ይተቻል።
2. የዋጋ መሰረት፡ ገንዘብ እንደ ሥራ እና የጋራ ተጠቃሚነት
የ'ሰው ደግፍ' ዋናው ነጥብ "ገንዘብ ሥራ ነው" የሚለው አባባል ነው። ይህ መርህ ገንዘብ የተደረገ ጥረት፣ ጊዜ እና ለሌሎች የተደረገ ጠቃሚ አስተዋጽዖ ተጨባጭ መገለጫ መሆኑን ያስቀምጣል። ምርታማ ሥራ የሚሰሩ ገንዘብ ያገኛሉ፣ የማይሰሩ ግን ገንዘብ ማግኘት የለባቸውም። ይህ የኢኮኖሚ ሽልማትን ከምርታማነት ጋር በቀጥታ በማገናኘት የድጋፍን የጋራ ተጠቃሚነት ባህሪ መሰረት ይጥላል።
"የማይሰሩ ገንዘብ ማግኘት የለባቸውም" የሚለው አቋም ከምርታማነት ጋር በተያያዘ የስነ-ምግባር ግዴታን ያቀርባል። ገንዘብ ለአንድ ሰው አስተዋጽዖ ለሌሎች ያለውን ጥቅም እና ዋጋ ቀጥተኛ ግብረመልስ ሆኖ ያገለግላል።
አንድ ግለሰብ የሚያገኘው
የገንዘብ መጠን ከሚወስደው ጊዜ እና ግብአት ጋር የተያያዘ ሲሆን፣ ከሁሉም በላይ ደግሞ በሚያስገኘው ውጤት፣ መሻሻል እና ለሌሎች በሚፈጥረው ጥቅም ይወሰናል።
3. ከተፈጥሮ የተገኙ ትምህርቶች፡ ሁለንተናዊ ጥረት እና የሰው ልጅ ልዩነት
የ'ሰው ደግፍ' መርሆዎች ከተፈጥሮ ዓለም ጋር ትይዩነትን ይፈጥራሉ፤ ሁሉም ህይወት ያላቸው ፍጥረታት ለመኖር ጥረት ማድረግ እንዳለባቸው በመመልከት። እንስሳት ለመኖር ግጠው፣ ለቅመው፣ ፈልገው፣ ተንቀሳቅሰው፣ አድነው፣ ጠንክረው ይለፋሉ። ይህ ሁለንተናዊ የ'ኑሮአቸውን ለማግኘት መስራት' መርህ የሰው ልጅ የኢኮኖሚ ስርዓቶች ለጥረት ይህን መሰረታዊ ባዮሎጂያዊ ግዴታ ማንጸባረቅ እንዳለባቸው ይጠቁማል።
ሰዎች ከሌሎች ጋር አብሮ የመስራት፣ ሌሎችን የማገልገል እና በሌሎች የመጠቀም ልዩ ችሎታቸው ተለይተው ይታወቃሉ። ሰዎች የሚፈጥሯቸው አዳዲስ ዘዴዎችና ፈጠራዎች የሚለኩት ሌሎች በሚሰሩት እና በሚፈጁት ጊዜና ድካም መጠን ነው፤ ይህም የሰውን ጥረት ማህበራዊ ገጽታ ያጎላል። የሰው ልጅ ልዩነት (ትብብር፣ የጋራ አገልግሎት) እና በእንስሳዊ ህልውና (ግለሰባዊ ጥረት) መካከል ያለው ልዩነት የጋራ ተጠቃሚነት የሰው ልጅ ማህበራዊ ዝግመተ ለውጥ መሰረታዊ ገጽታ መሆኑን ይጠቁማል።
4. የጋራ አገልግሎት ምንነት፡ በሰው ልጅ መስተጋብር
ውስጥ ያለ የዋጋ ልውውጥ
የሰው ልጅ ሥራ ዋጋን የሚፈጥረው ያ ጥረት የሌሎችን ፍላጎት ለማገልገል ሲውል ነው። የሚሰራው ሥራ ሌሎችን ለማገልገል እና ለመርዳት በግልጽ የታሰበ ነው፣ ይህም ለእርዳታው አጸፋውን እንዲያገኙ ያስችላቸዋል። ይህ በ'ሰው ደግፍ' ውስጥ ያለውን ማህበራዊ ውል ያጠናክራል።
ይህ ሚዛናዊ ልውውጥ አስፈላጊ መሆኑን ያጎላል። አገልግሎት በቂ ካሳ ሳይኖር "ከንቱ" ይሆናል የሚለው አባባል አንድ ሰው ለጉልበቱ ካሳ ማግኘቱ ያለውን ክብር ያጎላል። በቂ ካሳ መስጠት የማይችሉ ተቀባዮች "አገልግሎቱን ሊገባቸው ላይችል ይችላል" የሚለው ሀሳብ፣ አስተዋጽዖ ሳያደርጉ መቀበል ጥገኝነትን ሊያበረታታ እንደሚችል ይጠቁማል።
ግለሰቦች ለአገልግሎታቸው በቂ ካሳ ካላገኙ አገልግሎታቸው ከንቱ ይሆናል። በተቃራኒው፣ ተቀባዮች ለተሰጠው አገልግሎት በቂ ካሳ መስጠት ካልቻሉ፣
የሚቀበሉትን አገልግሎት ሊገባቸው ላይችል ይችላል።
6. ለእውነተኛ ድጋፍ መስፈርቶች፡ ዓላማ፣ ውጤት እና ማህበራዊ ጥቅም
እውነተኛ 'ሰው ደግፍ' ምን እንደሆነ ለመግለጽ የማንኛውም የድጋፍ ተግባር አስፈላጊውን ዓላማ እና ውጤት መረዳት ያስፈልጋል። ማዕቀፉ ወሳኝ ጥያቄዎችን ያቀርባል፦
"ለምን ይረዳሉ?"
"ለማን እና ለምን ዓላማ ይጠቅማሉ?"
"ምን አስተዋጽዖ ያደርጋሉ?"
እነዚህ ጥያቄዎች እንደ መፈተኛ መስፈርት ሆነው ያገለግላሉ። ድጋፍ 'ሰው ደግፍ' ተብሎ ለመመደብ፣ ተቀባዩን የማብቃት፣ የማስቻል ወይም የማገልገል መስፈርቶችን ማሟላት አለበት፤ በመጨረሻም ወደ ችሎታቸው፣ ማብቃታቸው እና አስተዋጽዖ የማድረግ ችሎታቸው መምራት አለበት። መልካም ዓላማዎች ብቻ በቂ አይደሉም፤ ሊለኩ የሚችሉ፣ የሚያበረታቱ ውጤቶች ከሁሉም በላይ ናቸው።
7. ማህበረሰብን መለወጥ፡ ተጋላጭ የሆኑትን እና ስራ ፈት የሆኑትን ማብቃት
የ'ሰው ደግፍ' አተገባበር በቅንነት ምንም ማድረግ የማይችሉትን ጨምሮ ሁሉንም የህብረተሰብ ክፍሎች ያጠቃልላል። እንደ ህጻናት፣ የታመሙ ወይም አካል ጉዳተኞች ያሉ አስተዋጽዖ ማድረግ የማይችሉ ግለሰቦች፣ ድጋፍ የሚሰጣቸው በተቻለ መጠን ወደ ብቃት ደረጃ ለማድረስ ነው።
የ'ሰው ደግፍ' በተለይ ልዩ የሆነው ትዕዛዝ "ቦዘኔዎችን፣ መላው ጠፍቷቸው በመጥፎ ሁኔታ ላይ ያሉትን፣ እና ለምኖ የሚኖሩትን" እንደ ማብቃት ኢላማ ማካተቱ ነው። ዓላማው እነዚህን ግለሰቦች እንደ አስተዋጽዖ አድራጊዎች ማዋሃድ ነው፤ ይህም ከባህላዊ በጎ አድራጎት አልፎ ወደ መልሶ ማዋሃድ እና ንቁ አስተዋጽዖ ላይ ያተኮረ ለውጥ አምጪ አቀራረብ ነው። ይህ የማህበራዊ ሃላፊነት የተገለሉ ግለሰቦችን ወደ አስተዋጽዖ አድራጊ ዜግነት መመለስን ያመለክታል።
8. መደምደሚያ፡ የ'ሰው ደግፍ' ለውጥ አምጪ ራዕይ
የ'ሰው ደግፍ' ፍልስፍና እና ተግባር ለሰው ልጅ መስተጋብር እና ለማህበራዊ ልማት ጥልቅ እና ለውጥ አምጪ ራዕይን ያቀርባል። ድጋፍን እንደ አንድ ወገን የበጎ አድራጎት ተግባር ሳይሆን፣ በሰው ልጅ እምቅ አቅም ላይ እንደ ተለዋዋጭ፣ የጋራ ኢንቨስትመንት ይተረጉመዋል። ይህ ሁሉን አቀፍ አቀራረብ በንቁ አስተዋጽዖ የግለሰብን ክብር ቅድሚያ ይሰጣል፤ ጠንካራ፣ ራሱን የቻለ እና የጋራ ተጠቃሚ የሆነ ማህበረሰብን ያበረታታል።
የ'ሰው ደግፍ' መርሆዎች እያንዳንዱ ግለሰብ እንደ እምቅ አስተዋጽዖ አድራጊ የሚታይበትን፣ እና ድጋፍ እንደ ቀላል ስጦታ ሳይሆን በጋራ ብልጽግና ላይ እንደ ኢንቨስትመንት የሚታይበትን ማህበራዊ ስነ-ምግባር ለማዳበር ሊያገለግሉ ይችላሉ። ግለሰቦች አስተዋጽዖ እንዲያደርጉ እና በምላሹ ዋጋ እንዲያገኙ ከተቻለ፣ ህብረተሰቡ በውጫዊ እርዳታ ላይ ጥገኛ አይሆንም። ይህ ዜግነትን ንቁ ተሳትፎን እና የጋራ ተጠያቂነትን እንዲያካትት እንደገና ይተረጉመዋል፤ ይህም ወደ ይበልጥ የተሳተፈ እና ሃላፊነት የሚሰማው ዜግነት ሊመራ ይችላል።
